FİCÂR SAVAŞLARI

Câhiliye döneminde müşrik Araplar arasında haram aylar dan birisinde yapılan savaşlar.

İslâm’da yasak olduğu gibi câhiliye döneminde de Müşrikler arasında haram aylarda savaş yapmak, kan dökmek, haksizlik ve kötülüklerde bulunmak yasaklanmış idi. Muharrem, Recebe, Zilkâde ve Zilhicce aylarından oluşan bu aylarda yasağın ihlâl edilmesi, büyük bir günâh ve suç sayılıyordu.

Bu telâkkiye rağmen câhiliyye döneminde zaman zaman haram ayların kudsiyeti çiğnenmiş, kanlı bazı savaşlar meydana gelmişti. İste bu savaşlar, müşrikler tarafından, günâhın işlendiği savaşlar anlamını ifade etmek üzere "ficâr savaşları" diye adlandırılmıştır.

Arap tarihinde dört ficâr savaşı vukû bulmuştur. I. ficâr savaşı, Gifâr kabilesinden bir sahsın Ukâz Panayırı’nda ayaklarını uzatıp oturarak "Arapların en şereflisi benim!" demesine kızan bir şahsın, kılıcıyla onun ayaklarını kesmesi üzerine İki tarafın adamları arasında cereyan etmiştir.

II. Ficâr savaşı, Kureyş'ten Benû Amir ile Kureyş'ten Benû Kinâne arasında meydana gelmiştir. Yine Ukâz Panâyırı’nda Benû Amir'den bir kadına Kinâneoğullarından bazı gençlerin sarkıntılık etmesi bu savaşa sebep olmuştur.

III. ficâr savaşı ise, Kinâneoğullarından bir sahsın, Âmiroğullarından birisine olan borcunu zamanında vermediği gibi oyalama cihetine gidip ödemeye yanaşmaması sebebiyle bu İki kabile arasında ortaya çıkmıştır.

IV. ficâr savaşı ise, Kinâneoğullarının yanı sıra Kureyş ile Hevâzin'in Kays-i Aylân kabileleri arasında meydana gelmiştir. Hire hükümdarının çıkardığı bir kervana kılavuzluk ve muhafızlık etme konusunda aralarında ihtilâf ve husûmet çıkan Kinâneoğullarına mensup bir sahsın Kays-i Aylân'dan birisini öldürmesi bu savaşa sebep teşkil etmiştir. Kinâneoğullarının yanında Kureyş'in diğer sülâleleri de savaşa katılmış, bu arada Peygamber efendimiz de amcalarıyla birlikte bu savaşta bulunmuştur. Ancak genellikle kabul edildiğine göre o sırada yirmi yaşında olup savaşabilecek güçte olmasına rağmen sadece savaş alanının gerisine düsen okları toplayıp amcasına vermekle yetinmiştir. Sonunda bu savaş, İki tarafın ölülerinin sayılıp ölüsü fazla olan tarafa fazlalık miktarınca diyet verilmesi kararı ile sulha bağlanarak neticelendirilmiştir.