AKADEMİK BENLİK KAVRAMI ÖLÇEĞİ

Profesör Yıldız KUZGUN’un geliştirmiş olduğu Akademik Benlik Kavramı Ölçeği, öğrencilerin yetenek ve ilgilerini daha iyi tanımalarına ve bu yolla okul, ders ve ders dışı etkinliklerin seçimine yardımcı olmaktadır. Ölçekte, öğrencilerin yetenek ve ilgi alanlarını yansıtan etkinlikleri ne kadar başarı ile ve ne derece sıklıkla yaptıkları ya da o işten ne derece hoşlandıklarını soran sorular bulunmaktadır. Test, ilköğretim ikinci kademe ve tüm liselere, bakanlıkça gönderilmiş durumdadır. İlköğretim 8. sınıf ve lise 3. sınıf öğrencilerine. İlgi ve yeteneklerini öğrenip okul seçiminde, lise 1. sınıf öğrencilerinin ise alan ve seçmeli ders seçiminde doğru karar verebilmeleri için uygulanmasında yarar vardır. Test takımında uygulama ve değerlendirme talimatı, anlaşılır bir biçimde açıklanmıştır. Bu testin değerlendirmesini, öğrencilerin bizzat kendilerinin yapması öngörülmüştür. Ancak, değerlendirmelerin doğru yapılabilmesi için uygulayıcı öğretmenin, aşama aşama öğrencileri bilgilendirmesi ve öğrencileriyle bizzat ilgilenmesi gerekmektedir. Uygulamadan sonra şube rehber öğretmeni, öğrencinin ilgi ve yeteneklerini belirten ABKÖ-PROFİL kağıdını öğrencinin toplu dosyasına koyar, sonucu, özet olarak Test Uygulamaları Sonuç Kağıdı’na geçer.

AKADEMİK BENLİK KAVRAMI ÖLÇEĞİ (ABKÖ) UYGULAMA-DEĞERLENDİRME İŞLEM SIRASI

1- Şube rehber öğretmeni, öğrencilere uygulamanın amacını açıklar.

(AMAÇ : Bu ölçek, öğrencilerin, seçmeli derslere veya ders dışı etkinliklerden birine yönelme konusunda yetenek ve ilgilerini daha ayrıntılı olarak değerlendirmelerine, buna bağlı olarak doğru ve gerçekçi karar vermelerine yardımcı olmak amacıyla hazırlanmıştır.)

2- Şube rehber öğretmeni, öğrencilere, ölçeğin uygulama yöntemini açıklar:

a) Her öğrencinin uygulama öncesinden kurşun kalem,silgi ve küçük bir cetvel sağlamasını ister.

b) Öğrencilerin soruyu iyi okuyup anlamaları ve değerlendirmesini doğru yapması istenir. Sorunun ne istediğini anlayamayan öğrenci, soru hakkında öğretmenden mutlaka açıklama istemelidir.

c) Yanıt kağıdında her sorunun dört seçeneği vardır. Öğrenci soruyu anlayıp, kendini gerçekçi olarak değerlendirdikten sonra, kendine karşı samimi ve dürüst olarak; A) Hiçbir zaman B) Ara sıra C) Sık sık D) Her zaman, seçeneklerinden kendine en uygun olanı işaretler. Bir soru ile ilgili olarak kesinlikle iki seçenek işaretlenmemesi özellikle öğrencilere belirtilir.,

d) Soru listeleri ve yanıt kağıdı öğrencilere dağıtılır. Öğrenciler, soru listelerine hiçbir şey yazmamaları konusunda özellikle uyarılır, soru listelerinin ileriki yıllarda kullanılmak üzere geri alınacağı belirtilir.

Sonra, öğrencilerden yanıt kağıdında, ad-soyad, cinsiyet, tarih kısımlarının doldurulması, ek olarak “tarihin altına” sınıf ve numaralarını yazmaları istenir.

e) Uygulama için belli bir süre olmadığı, ancak öğrencilerin yanıtlama işini fazla uzatmamaları gerektiği belirtilir.

f) 47. Madde değerlendirme dışı bırakıldığından, uygulamaya geçilmeden önce öğrencilere, bu maddeyi yanıtlamamaları belirtilir. Öğrencilerin ölçek ve uygulama ile ilgili, sormak istedikleri herhangi bir şeyin olup olmadığı sorulur, varsa gereken açıklamalar yapılır ve yanıtlamaya geçilir.

3- Yanıtlama işlemi bittikten sonra, her öğrenci kendi değerlendirmesini kendi yapacağından, öğrencilere AKADEMİK BENLİK KAVRAMI ÖLÇEĞİ MADDE NUMARALARI kağıdı, ABKÖ-PROFİLİ ve ABKÖ NORM TABLOSU verilir. ABKÖ NORM TABLOSU, öğrencinin değerlendirmede kullanacağı yalnızca bir kaynak olduğundan üzerine ad-soyad, numara yazılmayacaktır. ABKÖ MADDE NUMARALARI ve ABKÖ PROFİLİ’NE (üst kısma) öğrenci adını-soyadını, numara ve sınıfını yazacaktır.

DEĞERLENDİRME SIRASI

a) Öğrenci, yanıt kağıdını sol tarafına, ABKÖ MADDE NUMARALARI kağıdını sağ tarafına alır. (Solak öğrenci için tersi olur.)

Öğretmen, değerlendirmede kolaylık olsun diye soruların ilgili maddelerine verilen yanıtların sayısal değerlerini (işaretlenen seçenek=ham puan); A) 1 B)2 C)3 D)4 olarak tahtaya yazar ve;

Öğrenciye, ABKÖ MADDE NUMARALARI kağıdının sözel bölümünden başlayarak SÖZEL sütununda sıralanmış olan sorulara verdiği yanıtları, tahtada yazılı olan sayısal değerlerden yararlanarak, örneğin 1. soruda d seçeneğini işaretlemişse, !’in karşısına 4, b seçeneğini işaretlemişse 2 ham puanlarını yazmaları, sonra ham puanlardan oluşan sütunu doğru olarak toplamaları vFe toplamı (sonucu), sütunun sonundaki T’nin karşısına yazmaları talimatını verir. Her sütun için aynı işlemin yapılması gerektiğini belirtir.

b) ABKÖ MADDE NUMARALARI kağıdı işlemleri tamamlandıktan sonra öğrencilerden ABKÖ NORM TABLOSU’NU önlerine almaları ve yapılacak açıklamayı izlemeleri istenir.

AÇIKLAMA : Norm Tablosunun solunda ve sağında 44’ten 10’a kadar sıralanmış sayılar var. Hepiniz gördünüz değil mi? Bu sayılar, bir kişinin her yetenek ve ilgiden alabileceği toplam puanları göstermektedir. Diğer sütunlar ise en üstte yazıldığı gibi SÖZEL- SAYISAL gibi yeteneklerin ve FEN BİLİMLERİ - SOSYAL BİLİMLER - EDEBİYAT vb ilgi alanlarının yüzdelik puanlarını göstermektedir. Örneğin sözel yeteneğe ait 12 maddeden toplam 29 puan almışsanız, bunun yüzdelik karşılığı Sözel sütununda görüleceği gibi 35’tir. Bunun anlamı şudur: Sözel yetenek bakımından, 100 kişi söz konusu olunca siz, 35. kişi olarak 34 kişiyi geçmiş, ama 65 kişinin gerisinde kalmışsınız demektir. Bu da sözel yeteneğinizin pek iyi olmadığı anlamına geliyor.

Şimdi, Madde Numaraları kağıdında SÖZEL’den başlıyarak her sütunun T (Toplam Puan) nın karşılığını, ABKÖ NORM TABLOSU’nun solunda ve sağında yer alan HAM PUAN sütununda bulunuz ve o ham puanın yanına hafifçe (silinebilecek biçimde) bir çarpı koyunuz ve onunla çakışan YETENEK/İLGİ yüzdesini içeren dikdörtgeni bulunuz ve çarpılayınız.

c) ABKÖ Norm Tablosunda ham puanlarınızı belirledikten sonra yüzdelik puanları işlemek için ABKÖ PROFİL kağıdını önünüze alınız. Profil kağıdının solunda ve sağında, çerçevenin dışında çizgi ile işaretlenmiş sıfırdan 100’e kadar sayılara bakınız. Şimdi de bu dizi içinde, en üstte yer alan YETENEKLER ve İLGİLER ALTINDA YAZILMIŞ OLAN ÖZELLİĞİN ABKÖ Norm Tablosundaki puanınızın karşısında yazılı olan YÜZDELİK PUANINIZI bulup, ait olduğu sütunun olması gereken yerine, sütunu ortalayarak küçük bir çarpı koyunuz. Örneğin sözel yetenekte 29 ham puanınızın karşılığı yüzdelik 35 puan ABKÖ-PROFİL’ DE 30-40 arasındaki çizgiye, yanı 35’I ifade eden yatay çizginin ortasına küçük bir çarpı koyunuz. Böyle bir uygulamada örneğin yüzdelik puanınız 41.5 ise çarpı, ABKÖ-PROFİL’ DE, bu sayının olması gereken yere, yani 40’ın biraz üstüne konması gerekir. Diğer özelliklerinizin yüzdelik puanlarını da aynı yöntemle işaretleyiniz ve sonra bu çarpıları cetvel ile sözelin çarpısından başlayarak ve sıra takip ederek birleştiriniz. Böylece İNİŞLİ-ÇIKIŞLI PROFİLİNİZ ortaya çıkacaktır. Şimdi de, cetvel ile yüzde 75. ve yüzde 25. puanın yatay çizgisini cetvel ile kırmızı kalemle ya da kalınlaştırarak kurşun kalemle belirgin duruma getirini.Bu durumda yüzde 75’in üzerindeki puanlar, kişinin yetenekli olduğu ve hoşlandığı, ilgi duyduğu alanları, yüzde 25’in altındakiler ise yeteneğinin olmadığı, ilgi duymadığı ve hoşlanmadığı alanları belirtir. Yüzde 25 ile 75 arasında yer alan puanlar ise o alanda yetenek ve ilgi bakımından bir belirsizliği, bu kişilerin hedeflerini belirlemede, karar vermede güçlük çekeceklerini belirtir.

PROFİL’den elde ettiğiniz sonuçlara göre hangi alana yatkın olduğunuzu anlamak için GEREKEN YETENEKLER - GEREKEN İLGİLER TABLOSU’NA kendinizi değerlendirebilirsiniz.

Bu tabloda; üç yıldız (+++) ile değerlendirilen yetenek veya ilgi ÇOK GEREKLİ, iki yıldız (++) ile değerlendirilenler GEREKLİ anlamına gelmektedir. Siz, ÇOK GEREKLİ olarak belirtilen yetenek ve ilgi alanlarında ÇOK İYİ, GEREKLİ olarak belirtilen alanlarda İYİ iseniz, o alan sizin için uygun bir alandır.

Uygulama bittikten sonra öğretmen, öğrenciye vermiş olduğu malzemeleri toplar, ABKÖ-PROFİL’i, öğrencinin seçmeli ders seçiminde ve ders dışı etkinliklerde doğru kararlar alması için kullanmak üzere öğrencinin toplu dosyasına koyar, SORU LİSTELERİNİ ve ABKÖ-NORM TABLOLARINI okul rehberlik bürosuna teslim eder, diğer malzemeleri saklar.

AKADEMİK BENLİK KAVRAMI ÖLÇEĞİ

YETENEK VE İLGİLERİN ORTAÖĞRETİMDE HANGİ ALAN VE OKUL TÜRLERİNDE BAŞARI İÇİN GEREKLİ OLDUĞUNU GÖSTEREN CETVEL

Aşağıdaki cetvelde yetenek ve ilgilerin hangi alan ve okul türlerinde başarı için gerekli olduğunu gösteren bir cetvel verilmiştir. *** ile değerlendirilen yetenek veya ilgi ÇOK GEREKLİ, ** ile değerlendirilen yetenek veya ilgi GEREKLİ anlamına gelmektedir. Bir kimse, bir yetenek veya ilgi alanında 20 yüzdeliğe kadar puan almışsa, yani ilk 300 kişi içine giriyorsa, o yetenek veya ilgi alanı için ÇOK İYİ, 40. Yüzdeliğe kadar puan almışsa, yani ilk 600 kişi içinde yer alıyorsa İYİ durumda demektir. 60. Yüzdeliğe kadar alanlar, ORTA, onun altındakiler ZAYIF olarak değerlendirilir.

Bir alanı/bölümü, seçmeli ders seçmeyi düşünen bir öğrenci o alan/bölüm veya seçmeli ders için ÇOK GEREKLİ olarak belirtilen yetenek veya ilgi alanlarında ÇOK İYİ, GEREKLİ olarak belirtilen alanlarda İYİ ise, o alan, o öğrenci için uygun bir alandır.