ENGELLİLER

Engelli sporları toplumun bedensel veya zihinsel engeli bulunan üyeleri tarafından yapılan sporlardır. Bu spor dallarının çoğu, mevcut spor dallarının engelli kişiler tarafından daha rahat bir yapabilmeleri için uyarlamalarından oluşur. Ancak sadece engelliler için özel olarak düşünülmüş yeni spor dalları da vardır.

Bazı Branşlar

Engelli futbolu
Tekerlekli sandalye basketbolu
Tekerlekli sandalye tenisi
Oturarak voleybol

Engelli futbolu

Engellilerin oynayabileceği biçimde uyarlanan, futbolun değişik bir biçimidir. Genelde FIFA tarafından belirlenen kurallarlar kullanılmakla beraber, oyuncu sayısı, malzemeler ve bazı diğer kurallar engelli atletler için değiştirilmiştir.

Değişik engel türlerine göre futbol uyarlamaları vardır.

Görme engelliler

Sporcular görme derecelerine göre sınıflandırılırlar. Buna göre hiç görmeyenler ve kısmen görenler kendi aralarında mücadele ederler.
Her bir takım; 4 oyuncu ve 1 gören kaleciden oluşur.
Ofsayt kuralı yoktur.
Futbol topunun içerisinde zil bulunur; böylece top hareket ederken ses çıkartır.

İşitme engelliler

İşitme Engelliler Futbolu''nda; 55 desibel ve üzerinde duyma kaybı olan kişiler oynamaktadır. Ülkemizde İşitme Engelliler Ligi 32 yıldır düzenlenmektedir. İşitme engelliler futbolu''nda özel kurallar yoktur.

Bedensel engelliler (Ampute)

Kişinin kol, bacak, ayak veya elinin tümünün veya bir kısmının olmaması durumuna amputasyon denir. Ampute futbol bir bacağı olmayan sporcuların kanedyen (koltuk değneği) kullanarak oynadıkları bir futbol türüdür. Yaygın olup Avrupa ve Dünya Şampiyonaları organize edilmektedir. Ampute futbol aynı zamanda paralimpik (Engelli Olimpiyat Oyunları) sporlarından bir tanesidir.
Her bir takım; 1 kaleci, 6 oyuncudan oluşur. Kaleciler ise tek kolludur.
Karşılaşmalar; 25''er dakikalık 2 devreden ve 10 dakikalık devre arasından oluşur.
Taç atışı ayakla yapılır.
Ofsayt kuralı yoktur.
Oyuncular diğer bir oyuncuya değnekleriyle topu atamaz.

Zihinsel engelliler

FIFA''nın 11 kişilik takımlar için uyguladığı kurallar geçerlidir. Türkiye Şampiyonaları, iki yılda bir Avrupa Şampiyonası ve her 4 yılda bir de Dünya Şampiyonası düzenlemektedir. Zihinsel engelliler futbolu''nda özel kurallar yoktur.
Tekerlekli sandalye basketbolu genellikle engelliler arasında oynanan bir spor dalı. Ancak bazı ülkelerde engelsiz atletlerin de tekerlekli sandalye kullanma şartıyla katılıp oynayabildiği karışık takımlar da mevcuttur. Basketbol''un, temel kurallara uyarak, engelliler için uyarlanmış halidir.
Maçlarda standart büyüklükteki bir basketbol sahası ve standart yükseklikte potalar kullanılır. Kurallarda bazı ufak değişikler vardır Örneğin basketboldaki hatalı yürüme yerine, burada bir atlet topu sektirmeden veya elinden çıkarmadan sandalyenin tekerine 2. defa dokunduğunda kural hatası yapmış olur.

Tekerlekli sandalye basketbolu

Dünya genelinde kayda değer bir ilgi ve rekabet alanıdır. Paralimpik Oyunlarında yer almaktadır. Uluslararası Tekerlekli Sandalye Basketbolu Federasyonu (IWBF) dünya genelinde bu sporun düzenleyicisi ve yöneticisidir.
Türkiye''de de Bedensel Engelliler Federasyonunun düzenlediği bir ligler ve kupalar mevcuttur.
Tekerlekli sandalye tenisi standart tenis kortunda, özel tekerlekli sandalyeler ile yapılan bir spor dalıdır. Tekler, çiftler, karışık vs. tüm tenis türleri engelli sporcular arasında oynanabilmektedir.
Klasik tenis kurallarından tek farkı tenis topunun 1 defa yerine 2 defa sekebilmesine izin verilmesidir. Bu kural servis kullanımında da geçerlidir. Topun ikinci sekişi kort dışında da olabilir.
Dünyada bu spor dalının 30 yıla yakın bir geçmişi olmasına karşın, Türkiye''de 2005 Haziran ayında Bedensel Engelliler Spor Federasyonu resmi olarak Tekerlekli Sandalye Tenis branşını açmıştır. Çeşitli turnuvalar düznelenmektedir. Az sayıda kulübün bulunduğu spor dalı Türkiye''de gelişme aşamasındadır.

Oturarak voleybol çoğunlukla bedensel engellilerce yapılan bir voleybol çeşidi.
10 x 6 metrelik köşegen sahada erkeklerde1.15 m bayanlarda 1.05 metre yüksekliğindeki filelerde oynanır. Normal voleyboldan temel farkı,servis vuruşu,hücüm vuruşu ve blok esnasında oyuncunun vücudunun bir bölümü, yerle temas halinde olmak zorundadır. Genellikle eksik uzuvlu veya hareket sistemine ait engelleri bulunan kişiler tarafından yapılır.
Oturarak voleybol Paralimpik Oyunlarında uzun yıllardır oynanmaktadır. Maliyeti oldukça düşük olan bu spor dalı, Türkiye''de 2006''da BESF tarafından branş olarak tanındı. Şu anda lig kurma çalışmaları devam etmektedir.

Kaynak olarak WİKİPEDİA kullanılmıştır.