Türk halkı yılbaşında tedavüle giren Yeni Türk Lirası'na kolay uyum sağladı. Geride kalan sekiz ay içerisinde hem banknotlar hem de madeni paralarda yüksek oranda dönüşüm gerçekleşti.

2 Eylül itibarıyla banknotların (kağıt para) dönüşüm oranı yüzde 91'e ulaştı. 3 büyük kupürde (20, 10 ve 5 milyon TL) adet olarak değişim oranı yüzde 88'e ulaşırken, 1 milyon TL ve 500 bin TL'de ise yüzde 65'te kaldı. Tedavüldeki banknot tutarı yüzde 34'lük artışla 18 milyar 62 milyon YTL'ye çıkarken, banknot adedi yüzde 26 azalarak 870 milyon adede indi. Devlet Bakanı Ali Babacan, operasyonun güçlü bir koordinasyon içerisinde ve herhangi bir teknik sıkıntı yaşanmadan başarı ile tamamlandığını söyledi. Babacan, elde edilen başarıda vatandaşın yeniliğe açık ve daha iyi seçenekler önüne sunulduğu zaman bunları kolaylıkla tercih edebiliyor olmasının önemli payı olduğunu vurguladı. Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti de banknot dönüşüm hızının 'tatmin edici' düzeyde olduğunu kaydetti. Serdengeçti, madeni paralarda olduğu gibi, 'düşük değerli' kupürlerin yeni para birimine dönüşümünün yavaş ilerlediğini dile getirdi.

'Yeni Türk Lirası'na geçişteki 8 aylık sürece ilişkin yaşanan gelişmeler, basın toplantısıyla kamuoyuna duyuruldu. Hem banknotlar hem madeni paralarda yüksek oranda dönüşümün gerçekleştiğini kaydeden Babacan, "Süreç henüz yüzde 100 tamamlanmadı." dedi. Babacan, yıl sonuna kadar YTL ile eski liranın beraber tedavülde kullanılacağını, yıl sonu itibarıyla artık eski liraların sadece bankalarda değiştirilebileceğini aktardı. YTL'deki 'yeni' ifadesinin kaldırılması için henüz erken olduğunu belirten Babacan, "Benim tahminim, birkaç yıl daha bu yeni ibaresine devam edeceğiz." dedi.

Enflasyon hedefi tutacak

Babacan, YTL'yi enflasyon karşısında eritmeyeceklerini de ifade etti. Bu yıl sonu itibarıyla enflasyon hedeflerinin yüzde 8 olduğunu hatırlatan Babacan, bunun yüzde 7 seviyesinde gerçekleşebileceğini bildirdi. Üç yıllık sürede gerçekleşen siyasi ve ekonomik istikrarı yeterli görmediğini belirten ekonomiden sorumlu Devlet Bakanı, rehavete kapılmak için erken olduğunu söyledi. "Daha ulaşmamız gereken noktanın gerisindeyiz." ifadesini kullanan Babacan, yıl sonu için hedeflenen yüzde 8'lik enflasyonun hâlâ AB ülkelerindeki seviyeden yüksek olduğunu ifade etti. YTL'ye olan güvenin göstergelerinden birinin halkın tasarruflarını veya yatırımlarını yeni liraya kaydırması olduğunu anlatan Babacan, Türkiye ekonomisinin 'dolarize' olmuş ekonomiden çıktığını vurguladı. 2002 yılında yüzde 50-50 olan dolar-yerli para dengesinin bu yıl yüzde 70-30 yerli para lehinde olduğuna dikkat çeken Babacan, bunun en bariz göstergesinin Ankara'da yaşandığını vurguladı: "Önceden Ankara'da maaşını alan memur 'paramın değeri kaybolmasın' diye döviz bürosuna gidip dolar, mark alırdı. Vatandaşın cebinde de döviz eksik olmazdı. Şimdi ise maaşını alan memur yerli parasının değerinin düşmeyeceğini bildiği için döviz bürosuna gitmiyor."

YTL'nin dünya parası haline geldiğini vurgulayan Babacan, uluslararası finans kuruluşlarının yeni lira olarak tahvil ihracı gerçekleştirdiğini ve işlem yaptığını söyledi. Babacan, uluslararası yatırımcıların elinde iç borçlanma senetleri ve hisse senetleri toplamı olarak 40 milyar YTL olduğunu bildirdi. Serdengeçti de bir gelişmiş ülkenin bankasının talebi üzerine YTL ödemelerini kendisinin gerçekleştirmesi amacıyla Merkez Bankası nezdinde ilk defa yabancı bir merkez bankası olarak YTL vadesiz mevduat hesabının açıldığını kaydetti. Serdengeçti ayrıca, tedavülde olan 1 kuruşların (10 bin TL) kullanımının artması gerektiğini ifade ederek, "Bir kuruşları kasada bırakacak kadar ABD ve AB ülkelerinden zengin değiliz." dedi. Bugüne kadar 150 milyon YTL'lik 1 kuruş basıldığını ve bunun yüzde 65'inin tedavülde olduğunu bildiren Serdengeçti, talep gelmesi halinde kalan yüzde 35'in de piyasaya sürülebileceğini dile getirdi.

Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Şükrü Binay da vatandaşın YTL'nin telaffuzuna henüz alışamadığını kaydetti. Binay, sahte banknotta artış değil, azalış olduğunu vurguladı. Darphane Genel Müdürü Ahmet Büyükaymaz ise tedavülden kalkan madeni paraların geriye dönüşünün tam gerçekleşmediğini söyledi. Bazılarının hatıra olarak saklandığını, bazılarının ise turistik amaçlı yurtdışına çıkarıldığını dile getiren Büyükaymaz, "Kıyıda köşede unutulanlar da eklenince geriye dönüşüm tam gerçekleşmiyor." dedi.